Po co ćwiczymy z bronią

Nie mam ambicji być mistrzem miecza, ponieważ nikt już na co dzień nie chodzi z mieczem przy boku. Chcę po prostu rozwinąć swoja znajomość Aikido dzięki technikom z drewnianą bronią.

Przyczyną, dla której w Aikido pojawiły się techniki z bronią, była fascynacja Morihei Ueshiby - założyciela tej sztuki walki japońską tradycją walki mieczem i włócznią. Ueshiba posiadł niezwykłą łatwość posługiwania się bronią i chętnie wykonywał formy z jej wykorzystaniem. Jak pisze w książce "Duch Aikido" Kisshomaru Ueshiba, syn Założyciela, Morihei od lat swojej młodości, jeszcze zanim poznał Daito-ryu jujutsu, bardzo interesował się szermierką i kontaktował się wielokrotnie z ekspertami broni ze szkoły Kashima Shinto Ryu. Nawet po założeniu Aikido jako samodzielnej formy Budo, uwielbiał ćwiczenia mieczem i drewnianym mieczem bokken. Kisshomaru uważa, że próbując włączyć pewne zasady szermierki do Aikido, być może usiłował on utworzyć teoretyczne podstawy Aikido, które wówczas znajdowało się w okresie początkowym. Pragnął wydobyć z jujutsu i kenjutsu to co najlepsze i połączyć te elementy w Aikido. Jako przykład techniki, która miałaby być inspiracją pod wpływem cięcia mieczem podawana jest shiho-nage. Niestety, przeważnie Ueshiba pokazywał tylko raz daną technikę, dlatego jego uczniowie rozwinęli tę wiedzę na swój sposób, tak jak ją zrozumieli. Techniki z bronią w szkołach Aikido różnią się i z pewnością inne cele stawiane są ich studentom.

Między Aikido a tradycyjną szermierką japońską (kenjutsu) istnieje szereg podobieństw: podstawowe zasady, ruchy, postawa stojąca, odległość między dwoma ćwiczącymi, umiejscowienie spojrzenia czy choćby nawet strój (hakama). Co ciekawe mistrzowie Kendo, tak jak mistrzowie Aikido, podkreślają że umysł i ciało muszą być w harmonii. W czasie walki mieczem kendocy trenują kiai oraz siłę Ki. Z kolei powiada się o Aikido, że wszystkie ataki polegające na uderzeniach, przed którymi ćwiczymy obronę, wywodzą się z ataku mieczem: shomenuchi, yokomenuchi, tsuki. Ludzie, którzy ćwiczą cięcia mieczem stają się dzięki temu lepszymi uke: potrafią szybciej i dokładniej zaatakować. Pamiętajmy jednak, że Aiki-ken to nie kenjutsu, a uczymy się tego, aby lepiej poznać Aikido.

Z praktycznego punktu widzenia, powtarzanie uniku spoza zasięgu broni sprzyja wyczuwaniu dystansu (ma-ai) i zgrania z partnerem (timeing). Rozwija się intuicja (rozpoznanie przygotowań do ataku), ponieważ reakcja na atak po jego rozpoczęciu mogłaby być spóźniona. Są to rzeczy niezbędne również w czasie treningu gołymi rękami.

Wiele zaawansowanych technik Aikido obejmuje sposoby obrony przed bronią. Uważamy, że drewniany bokken może udawać maczetę, kij bejsbolowy lub choćby naszą polską sztachetę. Aby mieć pewność, że te techniki będą przyswajane bezpiecznie, ważne aby uczniowie wiedzieli jak prawidłowo atakować bronią i bronić się przed tym atakiem.

Trening z bronią dodaje praktyce intensywności, szczególnie podczas nauki obrony przed atakiem. Trening z co prawda drewnianą, ale bądź co bądź bronią, uczy większej czujności na poczynania uke, sprzyjając zachowaniu większej koncentracji. Taki trening jest świetną metodą nauki schodzenia z linii ataku. Wszystkie techniki Aikido zaczynają się bowiem od schodzenia z linii ataku i następnie stosowania zasady Irimi bądź Tenkan. Bokken i jo to jeszcze jedna okazja, aby rozwijać Ki oraz spokój umysłu w sytuacji zagrożenia. Trening z bronią pozwala wykształcić w trenującym możliwość rozwinięcia reakcji i wrażliwość na ruchy i działania innych w zakresie, który jest zwykle dokładnie określony. Dodatkowo jest często łatwiej wykorzenić chęć współzawodnictwa w czasie treningu bronią, co pozwala skoncentrować się na poznawaniu.

Użycie broni pozwala zademonstrować właściwe poruszanie się w Aikido, koordynację ruchu całego ciała. Jest takie powiedzenie: jo nigdy nie kłamie. Jeśli Twoje ruchy są nieskoordynowane, widać to przy wykonywaniu kata (serii złożonej z uderzeń bronią). Ponadto, nauka kata umożliwia ćwiczenie płynności ruchu. Aby to osiągnąć, nie można skupiać umysłu na broni, ale traktować ją jak przedłużenie ramienia. W kata ruchy są ze sobą połączone i wynikają z poprzednich. Kata z bronią możemy ćwiczyć samodzielnie. Jest to bardzo przydatne, kiedy jesteśmy np. na wakacjach i nie mamy partnera do ćwiczenia Aikido.

Mimo że w Aikido nie uczymy się walczyć, powinniśmy znać tradycje innych szkół aby doskonalić siebie. Czy oglądając film samurajski, lub inny w którym szermierze walczyli mieczami, nie mieliście ochoty sami tego spróbować? Nauka posługiwania się białą bronią czyni praktykę bardziej atrakcyjną oraz służy podtrzymaniu pięknej tradycji miecza.

Podsumujmy. Trenujemy z bronią aby:
1. Uczynić nasz trening bardziej atrakcyjnym oraz intensywnym
2. Nauczyć się zachowywać bezpieczny dystans wobec partnera
3. Nauczyć się harmonii z atakiem partnera
4. Rozwijać koordynację ciała i umysłu.

TANTO - drewniany nóż
BOKKEN - drewniany miecz
JO - kij

Bokken, jo i tanto do aikido wykonane są z japońskiego dębu białego lub czerwonego. Każda sztuka wykonana jest ręcznie z oddzielnego, specjalnie dobranego kawałka drewna. Bardzo mocne i trwałe, idealnie wyważone, doskonale nadają się do ostrego treningu. Aikido bokken - długość: około 105 cm, waga: około 600g, jo - długość: około 127,5 cm, średnica: 23 mm, waga: około 600g, tanto - długość: 29 cm, waga: około 130g

Na broń białą w dojo musi wyrazić zgodę Sensei, a ta zależy od Twoich umiejętności i tego czy sam Sensei trenuje taką bronią. Nie wolno przynosić ostrej broni gdy Sensei nią nie trenuje.